PIÑA PUQUYMANTA MISK'I YAKU WAQAYCHAYKUNA

Qallariy
Kay BOLHISPANIA mikhuy tikraq wasi kachkan, maypicha misk’i yakupi piña puquymanta jinapis piñata rantispa kasqa kan. Kayqa kay Chimore munisipiyu q’uñi jallp’a ukhupi tarikun.
Chay imaymana mikhuykunata kay wasipi ruwasqakunatqa rankharispa kachkan wak  suyukanaman, mayqinchus kachkanku: Italia, Argentina, Brasil, Paraguay, Colombia kaqkunaman, chanta kay intiru Bolivia suyunchikpi ima.
BOLHIPANIA wasiqa tarikuspa kachkan iskay kilometro Chimore llaqtamanta inti chinkaykuyman jamunapi, chanta 190 km Quchapampamanta Santa Cruz llaqtaman rinapi, maychari IV kaq sección provincia Carrascomanta.

Misk’i yaku wakichiynin
Kayqa kachkan misk’i yakumanta kallpachayniyuq, maycha kasqa jallch’ananpaq kay piña puquyta. Kay yakuqa jallch’ariq kasqa chay mikhuy mana wakjinayamanpaq.
Kay piña puquykunataqa aparimuq kasqanku sindicatos Puerto Aurora, Senda Abecedario, Carmen Comi ukhumantapacha. Jinallataq wak lawu munisipiyukunamanta ima kay puquyta puquchiqkunaqa sapa iskay killamanta aparimuq kasqanku, kay mikhuy tikray jatun wasiman.

Puquyta chikllay
Kay jatun wasiqa puquykunata chikllariq kasqa, imachus puquyqa chayarimuq kasqa ismusqa, takasqa ima, chayrayku kay puquykunataqa wakman[1] chikllarispa kasqanku.
Jinapis q’umir puquykunata chikllariq kasqanku, kay q’umir puquyqa wakjinaman k’allkuman kutichiyta atinmam. Jinapis mana sumaq mikhuy wakichisqatachu ruwarispa kankuman, chayrayku chikllariq kasqanku.

Mayllay
Intiru puquykunata mayllarispa ch’ichi kayninta jurqhurispa kasqanku. Chay mayllayqa iskay kutita junt’akuq kasqanku. Chanta wak ruway thatkiykunaman apanapaq, may sumaqmanta llimphunta qhawariq kasqanku.

Puquypa wakichikuynin
Kay wakichiy astawanpis kachkan tikpana imawan, chantapis  deshuesado  rebanado ñisqa  puquymata, ajinamanta sumaqta qhawarinapaq kay mikhuyta. Chaymanta sumaq jukchhika chhikakunapi kananku tiyan, ajinamanta sumaqta khuskita kananpaq. Chantapis kay misk’i yapaykuna kanan may sumaq, mana pantayniyuq.

Piñamanta ayphu aychanta jurqhuy
Kay llamk’aypi ruwakuspa kan kay misk’i aychanta, chaymanta ruwakuspa kan qaranta  chikllarina, kay misk’i yaku yaku aychapi kaqkunata.

Latakunata mayllay
Apaykachakuspa kan latakunata, may sumaq llimphuta, ajinamanta mana kananpaq kay khurukuna, chantapis wañunakupaq.

Mikhuy tukuchay wakichiy
Kay juch’uy khuchuykuna puquymanta churakuspa kan  kay jiru latakuna kay chaykunapi,  chaymanta churakuspa kan  kay misk’i yaku wakichisqata  puquykunaman.

T’impuchiynin
Kay latakuna mikhuyniyuq kaqkunaqa churakun t’impusqa yakuman, iskay chunka chinininkaman, chaymanta esterilización ñisqaman ruwakun, maypichus khurukunata wanuchispa kanchis.

Mikhuyniyuq latakunaman suticharay
Kay mikhuyniyuq latakunaman sutikunata riqsichiy sutikunata, kay llamk’ay ruwakuspa kan makikunawan.

Control de calidad
Kay puquyta ruway tukuytawan qhawarispa kachkanku kay ch’iñi saqra khurukunata, chanta kay punkichiykuna ima  jinapis tukuy laya  chi’ñi khurukunamata jark’anapaq.




[1] Wakman. Watiqmanta kanayan. 

Comentarios

Entradas populares de este blog

Educación plurilingüe no concretizado

YAKU QUCHATA RUWANA JALLP'A